nawigacja 

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
 

budżet Działalnść lobbingowa Dziennik Urzędowy fundusze strukturalne kierownictwo kontakt leki majątek Minister Zdrowia MZ Narodowy Fundusz Zdrowia NFZ ogłoszenia Podsekretarz Stanu praca Program prac legislacyjnych projekt przetarg recepta refundacja refundowane regulamin rozporządzenie Sekretarz Stanu statut Świadczenia gwarantowane Świadczenia wysokospecjalistyczne zamówienia publiczne zdrowie

   Ogłoszenia 
 

Interpretacja przepisów w zakresie dotyczącym ubezpieczenia zdrowotnego ławników sądowych



Z dniem 29 września 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172), zmieniająca m.in. ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.), zwaną dalej „ustawą o świadczeniach”. Powyższa ustawa wprowadziła w art. 66 ust. 1 pkt 15a ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ławników sądowych, niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Stosownie do art. 81 ust. 8 pkt 1a ustawy o świadczeniach, podstawą wymiaru składki ławników sądowych jest kwota uzyskiwanej diety. Jednocześnie, zgodnie z art. 172 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm.), ławnicy za czas wykonywania czynności w sądzie otrzymują rekompensatę, natomiast w przypadku gdy wykonują swoją funkcję poza siedzibą sądu, wówczas przysługuje im – zgodnie z art. 173 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, dieta oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu. Zestawienie przepisów obu ustaw oraz zastosowanie literalnej wykładni tych regulacji, prowadziłyby do interpretacji, według której składkę należałoby pobierać wyłącznie od diety otrzymywanej w związku z pełnieniem funkcji ławniczej poza siedzibą sądu, natomiast ubezpieczenie zdrowotne ławników wykonujących swą funkcję w siedzibie sądu byłoby ubezpieczeniem nieskładkowym. Nieprawidłowa jednakże jest wykładnia językowa, albowiem jest ona sprzeczna z celem wprowadzonych regulacji. Prawidłowość jej zastosowania nie budziłaby wątpliwości, gdyby w przepisach ustawy o świadczeniach zawarto legalną definicję diety, lub odwołano się w tym zakresie do przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wątpliwa byłaby również zasadność uznania przez ustawodawcę w art. 81 ust. 8 pkt 1a ustawy o świadczeniach „rekompensaty” w rozumieniu przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych jako podstawy wymiaru składki, albowiem termin ten stosowany w powyższej ustawie w zestawieniu z art. 172 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych wskazuje, iż świadczenie to rekompensuje ławnikowi utratę m.in. wynagrodzenia w związku z pełnieniem funkcji ławniczej. Tymczasem ławnicy, którym rekompensowane są wynagrodzenia nie będą w ogóle obejmowani obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem art. 66 ust 1 pkt 15a ustawy o świadczeniach, statuuje taki obowiązek tylko w przypadku nie posiadania innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z powyższym, językowa wykładnia przepisów o ubezpieczeniu zdrowotnym nie byłaby zasadna. Brak definicji legalnej pojęcia „dieta” w ustawie o świadczeniach oraz charakter świadczenia wypłacanego ławnikom (rekompensaty) z jednej strony i zakres ubezpieczenia zdrowotnego ławników sądowych określony w ustawie o świadczeniach z drugiej strony, przemawia za koniecznością zastosowania w tym względzie wykładni teleologicznej, uwzględniającej cel, jaki realizuje wprowadzona regulacja.

Wykładnia celowościowa przemawia za odprowadzeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne od świadczenia wypłacanego ławnikom, określonego w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych jako „rekompensata”. Ubezpieczenie ławników sądowych jest ubezpieczeniem składkowym. Zasadą przy takim ubezpieczeniu jest odprowadzenie składki od tego świadczenia, które faktycznie otrzymuje ławnik w związku z wykonywaniem czynności ławniczych. Odprowadzenie składki od tego świadczenia, które w terminologii ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych określone jest jako „dieta” nie znajdowałoby podstaw prawnych (w szczególności w świetle art. 21 ust. 1 pkt 16, 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) oraz byłoby niezasadnym, z uwagi na fakt, iż przy takim stosowaniu przepisów prawnych, ubezpieczenie zdrowotne ławników wykonujących swą funkcję w siedzibie sądu byłoby ubezpieczeniem nieskładkowym, a ubezpieczenie zdrowotne ławników wykonujących swoją funkcję poza siedzibą sądu byłoby ubezpieczeniem składkowym. W konsekwencji prowadziłoby to do nieracjonalnego różnicowania sytuacji prawnej określonych grup ławników.


Informacja dodana w dniu 14.11.2007r

Odnosząc się do zgłoszenia ławnika sądowego do ubezpieczenia zdrowotnego, należy zwrócić uwagę, iż stosownie do art. 66 ust.1 pkt 15a ustawy o świadczeniach, obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego objęci są wyłącznie ci ławnicy, którzy nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu. Jeśli zatem posiadają inny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, wówczas nie ma obowiązku zgłoszenia tych osób do ubezpieczenia. W przypadku jednakże tych ławników, którzy z uwagi na niepodleganie obowiązkowi z innego tytułu, powinni być zgłoszeni do ubezpieczenia, zastosowanie do nich znajdzie przepis art. 73 pkt 17a ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ławników sądowych powstaje z dniem wyboru na stanowisko ławnika sądowego, a wygasa z dniem upływu kadencji lub wcześniejszego wygaśnięcia mandatu. Wybór ławników odbywa się według przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i następuje na podstawie uchwały rady gminy. Ławnicy jednakże umieszczani są przez prezesów sądów, w których wykonują czynności ławnicze, na listach, na podstawie których wyznaczane są składy w sądach. W związku z brzmieniem art. 73 pkt 17a, w powiązaniu z art. 75 ust. 3a ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym ławników sądowych zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego sąd, w którym ławnik pełni swoją funkcję, należy wskazać, iż z chwilą przypisania danego ławnika do konkretnego sądu indywidualizuje się zobowiązanie do zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Chwila indywidualizacji podmiotu zobowiązanego do zgłoszenia nie może być jednakże utożsamiana z chwilą powstania obowiązku zgłoszenia. Zgodnie z art. 164 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, prezes danego sądu (do którego następował wybór ławników) wręcza ławnikom zawiadomienia o wyborze i odbiera od nich ślubowanie. Z chwilą złożenia ślubowania osoby wybrane stają się ławnikami, działającymi przy danym sądzie, który jest z tym momentem zobowiązany do zgłoszenia ich do ubezpieczenia zdrowotnego. Posłużenie się przez ustawodawcę w art. 73 pkt 17a ustawy o świadczeniach sformułowaniem, iż „obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje z dniem wyboru na stanowisko ławnika sądowego” wskazuje, iż Sąd powinien zgłosić ławnika do ubezpieczenia zdrowotnego z datą od dnia wyboru. Ustawodawca nie uzależnia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez ławników sądowych od faktu otrzymywania rekompensaty, a zatem może zajść przypadek, że w danym okresie rozliczeniowym (odpowiadającym okresowi od wyboru na stanowisko ławnika do momentu faktycznego objęcia tego stanowiska w związku ze złożeniem ślubowania), ubezpieczenie ławników sądowych będzie ubezpieczeniem nieskładkowym, w związku z faktycznym niewypłaceniem w tym okresie rekompensaty ławniczej.

Ustosunkowując się z kolei do wyrejestrowania ławników sądowych z ubezpieczenia zdrowotnego, należy podkreślić, iż momentem tym jest dzień upływu kadencji lub wcześniejszego wygaśnięcia mandatu, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 73 pkt 17a ustawy o świadczeniach. Fakt uczestniczenia w rozpoznawaniu sprawy wszczętej w okresie sprawowania mandatu, pozostaje wyłącznie w związku z funkcją orzeczniczą, jaką pełnią ławnicy sądowi, nie ma zaś wpływu na kształtowanie się obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.




Wersja do drukuPowrót


Data publikacji:
       2007-11-13
Opublikowany przez: Małgorzata Woźniak-Juhre

Statystyka strony: 8369 wizyt

 
 

Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniania na wniosek.

Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku.

Biuletyn Informacji Publicznej
 
2001-2019 © by Ministerstwo Zdrowia.