Ogłoszenia 
 

Stanowisko Ministra Zdrowia w sprawie sprawozdania NFZ za 2004 rok


Warszawa, 1 sierpnia 2005 r.




STANOWISKO MINISTRA ZDROWIA
w sprawie „Sprawozdania z działalności
Narodowego Funduszu Zdrowia za 2004 rok”


Zgodnie z art. 187 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 z późn. zm.) minister właściwy do spraw zdrowia przedstawia, nie później niż do końca lipca roku następnego, przyjęte przez Radę Narodowego Funduszu Zdrowia sprawozdanie z działalności Funduszu, po zaopiniowaniu tego sprawozdania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, wraz ze stanowiskiem w sprawie tego sprawozdania.

W roku 2004 obowiązywały dwie ustawy regulujące działalność Narodowego Funduszu Zdrowia – do dnia 30 września obowiązywała ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45 poz. 391, z późn. zm.) oraz od 1 października - ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 z późn. zm.), dalej zwana Ustawą.

Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2004, zwane dalej Sprawozdaniem, zostało, zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 4 lit. b Ustawy, przyjęte przez Radę Funduszu uchwałą nr 9/2005/I z dnia 13 kwietnia 2005 roku i następnie przedstawione, zgodnie z art. 187 ust.1 Ustawy, Ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w dniu 20 kwietnia br. W dniu 6 czerwca br. Minister Finansów przedstawił opinię w sprawie rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia.

W dniu 14 lipca 2005 roku Rada Narodowego Funduszu Zdrowia przyjęła uchwałę nr 28/2005/I zmieniającą uchwałę w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2004 w związku z wprowadzeniem korekt po badaniu przez biegłego rewidenta łącznego sprawozdania finansowego Funduszu za rok 2004. Sprawozdanie z działalności zostało sporządzone w kwietniu br., a więc przed badaniem przez biegłego rewidenta łącznego sprawozdania finansowego. Zweryfikowane dane finansowe były dostępne w czerwcu br. W związku z powyższym Prezes Funduszu dokonał korekty Sprawozdania, a następnie Rada Funduszu przyjęła skorygowane Sprawozdanie uchwałą nr 28/2005/I z dnia 14 lipca 2005 roku. W dniu 1 sierpnia br. minister właściwy do spraw finansów publicznych przedstawił opinię do skorygowanego Sprawozdania.
1. Dane przedstawione w części Sprawozdania dotyczącej gospodarki finansowej (s. 26-48) są zgodne z danymi zawartymi w:
- „Sprawozdaniu z wykonania planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2004”, przyjętym przez Radę NFZ uchwałą Nr 27/2005/I z dnia 14 lipca 2005 roku oraz
- sprawozdaniach finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2004 tj. w:
sprawozdaniu za okres od 1 stycznia do 30 września 2004 roku, zatwierdzonym przez Ministra Finansów w dniu 9 maja 2005 roku;
sprawozdaniu za okres od 1 października do 31 grudnia 2004 roku, zatwierdzonym przez Ministra Finansów w dniu 27 czerwca 2005 roku.
2. W Sprawozdaniu nie podano informacji o realizacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia zadań wskazanych w art. 97 Ustawy, takich jak:
- określanie jakości i dostępności świadczeń;
- analiza kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;
- finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych świadczeniobiorcom innym niż ubezpieczeni spełniającym kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, co do których nie stwierdzono okoliczności o których mowa w art. 12 tej ustawy;
- opracowywanie, wdrażanie, realizowanie i finansowanie programów zdrowotnych;
- promocja zdrowia.
3. Zastrzeżenie budzi zakres i sposób prezentacji podanych informacji, które poza danymi finansowymi przedstawiane są na znacznym poziomie ogólności utrudniającym ocenę realizacji zadań. W szczególności:
- ogólny opis monitorowania realizacji umów (s. 55-56) nie pozwala ocenić, na ile poszczególne oddziały wojewódzkie Funduszu wywiązywały się ze swych zadań związanych z:
kontrolą realizacji umów,
monitorowaniem celowości świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w ramach umów,
- brak jest informacji o liczbie kontroli dotyczących realizacji umów, ich zakresu w poszczególnych oddziałach wojewódzkich NFZ, stwierdzonych nieprawidłowościach, ogólnej informacji o wnioskach pokontrolnych oraz o działaniach podjętych przez Fundusz w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami;
- przy opisie zagadnień dotyczących ubezpieczonych (s. 63) ograniczono się do podania danych o liczbie osób ubezpieczonych obowiązkowo i dobrowolnie, natomiast nie omówiono stopnia realizacji zasad korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, takich jak powszechność dostępu, zapewnienie równego dostępu do świadczeń, swobodny wybór świadczeniodawcy; nie omówiono też oceny faktycznej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej;
- przy opisie prowadzonych w Funduszu analiz poprzestano na stwierdzeniu, że: „Prowadzone analizy pozwoliły na bieżąco śledzić sytuację” (s. 55) bez wskazania o jakie konkretne analizy chodzi, ani jakie wnioski wynikały z tych analiz.
4. W Sprawozdaniu nie zawarto informacji o przyczynach stwierdzenia nieważności przez Ministra Zdrowia uchwał Zarządu NFZ dotyczących przesunięć finansowych: uchwała nr 2/2004 z dnia 2 stycznia 2004 roku, uchwała nr 53/2004 z dnia 29 lutego 2004 roku, uchwała nr 54/2004 z dnia 29 lutego 2004 roku oraz zarządzenia nr 5 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 października 2004 r. w sprawie przyjęcia wzorów umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w 2005 r.
5. W Sprawozdaniu brakuje informacji o realizacji zadań związanych z wdrożeniem Ustawy z dniem 1 października 2004 roku, w szczególności zadań ujętych w: (i) art. 231 ust. 3 Ustawy – w razie niemożności zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2005 rok do dnia 31 grudnia 2004 roku - możliwość przedłużenia umów na okres nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia 2005, (ii) art. 235 Ustawy – Fundusz przejmuje zbiory danych prowadzone przez Narodowy Fundusz Zdrowia utworzony na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w tym zbiory danych osobowych, (iii) art. 236 Ustawy, w myśl którego Bank Gospodarstwa Krajowego przejmie obsługę bankową Funduszu nie później niż do dnia 31 grudnia 2004 r.
6. Zawarta w Sprawozdaniu ocena zagrożeń nie obejmuje wielu problemów o charakterze strategicznym, np. (i) zmiany demograficzne i epidemiologiczne powodujące wzrost kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, (ii) rozwój nowych technologii medycznych w aspekcie skutków finansowych, (iii) skutki migracyjne i finansowe wynikające z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, (iv) wpływ procesu zmian w strukturze zatrudnienia (zwiększenie udziału samozatrudnienia) na wielkość wpływu ze składek, (v) ryzyko wypadnięcia z rynku produktów leczniczych, które w okresie przejściowym (tj. do dnia 31 grudnia 2008 roku) nie spełnią wymagań w zakresie dopuszczenia do obrotu, itd.
7. W Sprawozdaniu, jako podstawowe zagrożenie dla Funduszu wskazano natomiast antykorupcyjny przepis zawarty w art. 112 Ustawy, zgodnie z którym pracownicy Funduszu nie mogą m. in. podejmować działalności gospodarczej oraz być pracownikami świadczeniodawców. Decyzja ustawodawcy o ograniczeniu sytuacji, w których możliwy jest konflikt interesów wynikała z oceny przyczyn nieprawidłowości, jakie wcześniej występowały. Warto też zauważyć, że w sektorze prywatnym funkcjonują znacznie bardziej restrykcyjne rozwiązania w tym zakresie.
8. Ze Sprawozdania wynika, że w 2004 r. Narodowy Fundusz Zdrowia zakończył działalność nadwyżką przychodów nad kosztami w wysokości 658.788,53 tys. zł. (s. 81). Należy zwrócić uwagę, iż zysk netto za okres 1.01-30.09.2004 wyniósł 49 196 072,52zł., zaś za okres 01.10-31.12.2004 606 206 696,85zł. W Sprawozdaniu brakuje informacji o przyczynach wygospodarowania w ostatnim kwartale zysku przekraczającego 600 mln złotych w sytuacji licznych w tym okresie wniosków ze strony świadczeniodawców o zapłatę za tzw. nadwykonania, tj. za świadczenia opieki zdrowotnej udzielone ubezpieczonym w liczbie przekraczającej określone w umowach limity. Warto zaznaczyć, że większość samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej posiadało na 31 grudnia 2004 r. zobowiązania wymagalne w wysokości łącznie 5 872 200 tys. zł. Jedną z przyczyn powstawania zobowiązań jest udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ubezpieczonym w liczbie większej niż określonej w umowach z Narodowym Funduszem Zdrowia. Powyższe oznacza, iż Narodowy Fundusz Zdrowia pomimo posiadanych środków nie zapłacił za część zrealizowanych zgodnie z potrzebami ubezpieczonych świadczeń opieki zdrowotnych.
9. W Sprawozdaniu słusznie podkreślono fakt, że w roku 2004 r. po raz pierwszy od wprowadzenia systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego prawie wszystkie postępowania w sprawie zawarcia umowy na rok następny zostały zakończone do końca roku poprzedniego” (s.81). Nie wskazano natomiast działań, które zostały podjęte wspólnie przez Narodowy Fundusz Zdrowia i Ministra Zdrowia przed 1 października 2004 r., a których wpływ na przebieg kontraktowania był istotny. Były to w szczególności: (i) przygotowanie propozycji ogólnych warunków umów w innym trybie niż w latach poprzednich oraz (ii) ustalenie przez Ministra Zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Finansów, planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2005 zakładającego, w porównaniu do projektu planu finansowego przygotowanego przez Zarząd NFZ, znacząco wyższe środki finansowe na świadczenia zdrowotne. Propozycje ogólnych warunków umów sprzyjających stabilizacji i bezpiecznemu kontraktowaniu świadczeń zdrowotnych na rok 2005 przygotował Zespół powołany przez Ministra Zdrowia Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia (Dz.Urz. MZ Nr 8 poz. 84 z późn. zm). W skład Zespołu obok przedstawicieli Funduszu weszli reprezentanci zainteresowanych środowisk świadczeniodawców oraz eksperci. Dzięki przyjętej formule dialogu stworzono podstawy sprawnego i bezkonfliktowego kontraktowania świadczeń na rok 2005. Rada Funduszu nie uchwaliła w ustawowym terminie planu finansowego na rok 2005, dlatego zgodnie z art. 137 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, plan finansowy został ustalony przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów. Podkreślić należy, iż zasadniczą zmianą w stosunku do projektu planu przyjętego przez Zarząd Funduszu1) było znaczące zwiększenie pozycji kosztów świadczeń zdrowotnych będących w dyspozycji oddziałów wojewódzkich Funduszu (z wyłączeniem refundacji cen leków) o kwotę ponad 800 mln zł.
10. Jednym z istotnych zadań Funduszu jest monitorowanie ordynacji lekarskich, rozumianej jako: (i) ciągła obserwacja zachowań preskrypcyjnych lekarzy zlecających recepty lekarskie na leki refundowane, (ii) systematyczne zbieranie i przetwarzanie danych o rynku leków refundowanych, (iii) przekazywanie informacji zwrotnych lekarzom o ich zachowaniach preskrypcyjnych w odniesieniu do średnich dla danej dziedziny medycyny i regionu oraz standardów i wytycznych postępowania, (iv) wyciąganie wniosków z raportów opracowywanych w oparciu o dostępne dane, mające na celu podnoszenie poziomu świadomości lekarzy i wpływanie na ich zachowania preskrypcyjne. Ze Sprawozdania wynika, że Fundusz nie realizuje monitorowania ordynacji lekarskich. Brak jest też informacji o prowadzonych przygotowaniach do realizacji tego zadania. Informacje przedstawione w Sprawozdaniu wskazują jedynie na prowadzenie działań kontrolnych.
11. W Sprawozdaniu nie zawarto informacji o nałożeniu przez Ministra Zdrowia kar pieniężnych. W 2004 r. kary zostały nałożone na dyrektorów 14 oddziałów wojewódzkich Funduszu z powodu nie zamieszczenia na stronie internetowej informacji o każdej zawartej umowie, z uwzględnieniem rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń oraz maksymalnej kwoty zobowiązań Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej ze wszystkich zawartych umów. Ponadto Minister Zdrowia nałożył karę na Zastępcę Prezesa ds. Medycznych Funduszu z powodu braku należytego nadzoru nad działaniami Funduszu podejmowanymi w zakresie kontroli realizacji umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz w zakresie monitorowania udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu hemodializy.
12. Sprawozdanie nie uwzględnia wszystkich istotnych obszarów działalności Funduszu. Celem Sprawozdania powinno być przedstawienie informacji obrazujących stan realizacji najważniejszych zadań ustawowych Funduszu oraz wykazanie, że realizacja tych zadań przebiegała zgodnie z zasadami legalności, gospodarności, rzetelności i celowości. Przyjęty w Sprawozdaniu ogólnikowy sposób prezentacji działalności Funduszu sprawia, że nie jest możliwa ocena sposobu realizacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia polityki zdrowotnej państwa zgodnie z celami przyjętymi w Ustawie.


1) tj. zgodnie z projektem planu finansowym na rok 2005 przyjętego uchwałą nr 193/2004 Zarządu Narodowego Funduszu Zdrowia z 17 sierpnia 2004 roku



Wersja do drukuPowrót


Data publikacji:
       2005-08-12
Opublikowany przez: Małgorzata Woźniak-Juhre

Statystyka strony: 10863 wizyt

 
2001-2019 © by Ministerstwo Zdrowia.