Ogłoszenia 
 

Informacja z przebiegu realizacji ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej


Wstęp


Ustawa z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 78, poz. 684) wprowadziła mechanizmy umożliwiające restrukturyzację zobowiązań publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz jednostek badawczo-rozwojowych, które zatrudniały na dzień 1 stycznia 2001 r. powyżej 50 osób. Restrukturyzacja zobowiązań wymagała podjęcia przez zakłady szeregu działań naprawczych służących poprawie sytuacji finansowo-ekonomicznej.

Zadłużone zakłady opieki zdrowotnej, zgodnie z art. 4 ustawy, mogły uczestniczyć w procesie restrukturyzacji finansowej, który obejmował zobowiązania (znane, powstałe w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2004 r.) publicznoprawne i cywilnoprawne, w tym dotyczące roszczeń pracowniczych z tytułu tzw. „ustawy 203”. I tak:

w zakresie indywidualnych roszczeń pracowników wynikających z tzw. „ustawy 203” - ustawa dała możliwość uregulowania tych zobowiązań (z pożyczki budżetu państwa) i mogła wiązać się z zawarciem przez zakład indywidualnych ugód z pracownikami,

w zakresie zobowiązań publicznoprawnych – restrukturyzacja polegała na ich umorzeniu wraz z odsetkami po zakończonym procesie restrukturyzacji (jeśli zakład spełnił warunki określone w decyzji organu restrukturyzacyjnego),

w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych – restrukturyzacja polegała na zawarciu przez zakład ugody restrukturyzacyjnej z wierzycielami, określającej sposób uregulowania zobowiązań (rozłożenie spłaty na raty, umorzenie części lub całości zobowiązań).

Celem uzyskania środków na restrukturyzację finansową, zakład mógł zaciągnąć pożyczkę z budżetu państwa, emitować obligacje a także zaciągać kredyty bankowe. W budżecie państwa na 2005 r. na pożyczkę zarezerwowano środki w wysokości 2,2 mld zł. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2006 zarezerwowano 1,1 mld zł, przy jednoczesnym założeniu, że suma dokonanych wypłat z tego tytułu w latach budżetowych 2005 i 2006 nie przekroczy łącznej kwoty 2,2 mld zł. Pożyczka jest oprocentowana w wysokości 3% w stosunku rocznym.



I. Pożyczka Skarbu Państwa


Pożyczka udzielana była na wniosek zakładu opieki zdrowotnej, złożony do Banku Gospodarstwa Krajowego, który w dniu złożenia wniosku o pożyczkę spełniał następujące warunki:
1) uzyskał postanowienie o wszczęciu postępowania restrukturyzacyjnego,
2) posiadał projekt programu restrukturyzacyjnego pozytywnie zaopiniowany przez Ministra Skarbu Państwa (w odniesieniu do zakładów utworzonych przez ministra, centralny organ administracji rządowej lub wojewodę),
3) ustanowił zabezpieczenia na rzecz Skarbu Państwa na wypadek roszczeń wynikających z niewypełnienia warunków umowy o pożyczkę (w postaci zabezpieczenia rzeczowego na majątku własnym, weksla in blanco lub zabezpieczenia udzielonego przez inny podmiot),
4) złożył pisemne oświadczenie o wysokości średniorocznego zatrudnienia w zakładzie w latach 2001 i 2002.

Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy, środki z pożyczki można było przeznaczyć na spłatę:
w pierwszej kolejności - należności głównej wobec pracowników z tytułu tzw. „ustawy 203” za lata 2001-2004,
zobowiązań publicznoprawnych, które nie podlegają umorzeniu, tj. składek na ubezpieczenie emerytalne, zdrowotne oraz społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonego,
należności z tytułu zobowiązań cywilnoprawnych objętych ugodą restrukturyzacyjną.

Wypłata środków następuje w trzech ratach:
1) pierwsza rata w wysokości 50% kwoty pożyczki – nie później niż w okresie miesiąca od dnia podpisania umowy o pożyczkę,

2) druga rata w wysokości 25% kwoty pożyczki – nie później niż w okresie 3 miesięcy od dnia podpisania umowy o pożyczkę, pod warunkiem że zakład przeznaczył pierwszą ratę pożyczki na zaspokojenie należności głównych z tytułu roszczeń pracowników wynikających z tzw. „ustawy 203” albo udokumentował, że zaspokoił roszczenia pracowników wynikające z tej ustawy,

3) trzecia rata w wysokości 25% kwoty pożyczki, jest wypłacana po uzyskaniu prawomocnej decyzji o warunkach restrukturyzacji.

Spłata pożyczki musi nastąpić w ciągu 10 lat od dnia podpisania umowy o pożyczkę.

Zgodnie z art. 35 ust. 10 ustawy, istnieje możliwość umorzenia pozostałej do spłaty kwoty pożyczki, jeśli zakład uzyskał decyzję o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego oraz w okresie do 5 lat od wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji spłacił 50% kwoty pożyczki.

Wszystkie czynności związane z udzieleniem pożyczki podejmowane są w imieniu Skarbu Państwa przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Wysokość opłaty prowizyjnej dla BGK (0,5% kwoty udzielonej pożyczki z budżetu państwa) oraz wysokość wynagrodzenia dla BGK za podejmowanie czynności związanych z nadzorowaniem wykonywania przez zakłady umów o pożyczkę (0,3% w stosunku rocznym, pozostałej do spłaty kwoty pożyczki z budżetu państwa) jest określona w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2005 r. w sprawie wysokości opłaty prowizyjnej za podejmowanie czynności związanych z udzielaniem publicznym zakładom opieki zdrowotnej pożyczek z budżetu państwa oraz wysokości wynagrodzenia za nadzorowanie wykonania umów o pożyczkę (Dz. U. nr 110, poz. 928).



II. Informacja o przebiegu restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej


Restrukturyzacja finansowa przeprowadzana jest w zakładach, dla których organem restrukturyzacyjnym jest Minister Zdrowia oraz w zakładach jednostek samorządu terytorialnego, dla których organem restrukturyzacyjnym jest Wojewoda.
Przebieg procesu restrukturyzacji, wg stanu na dzień 7 kwietnia 2006 r., przedstawia się następująco:

1. Informacje ogólne:
do organów restrukturyzacyjnych (zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy) wpłynęło 572 wnioski o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego (liczba złożonych wniosków jest ostateczna, bowiem 22 sierpnia 2005 r. upłynął ustawowy termin na ich składanie),
wydano 565 postanowień o wszczęciu postępowania,
wydano 7 decyzji o odmowie wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego (z uwagi m.in. na złożenie wniosku przez zakłady będące w stanie likwidacji czy też nie uzyskanie pozytywnej opinii organu tworzącego dla projektu programu restrukturyzacji),
108 zakładów, które mogły skorzystać z ustawy nie złożyło wniosków o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego,
wydano 511 decyzji o warunkach restrukturyzacji do dnia 7 kwietnia br.
zawieszono 34 postępowania restrukturyzacyjne, w tym:
- 27 na mocy ustawy w związku ze złożeniem wniosku do sądu o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej,
- 5 na wniosek zakładu,
- 2 zawieszono z urzędu.
wydano 20 decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego do dnia 7 kwietnia br.
wydano 14 decyzji o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego dla:
1. Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1 w Lublinie,
2. 111 Szpitala Wojskowego z Przychodnią SP ZOZ w Poznaniu,
3. 107 Szpitala Wojskowego z Przychodnią SP ZOZ w Wałczu,
4. Woj. Specjalistycznego Szpitala im. dr Biegańskiego w Łodzi – woj. łódzkie,
5. Szpitala Powiatowego im. dr T. Chałubińskiego w Zakopanem – woj. małopolskie,
6. SP Miejskiego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Bochni – woj. małopolskie,
7. Zespołu Opieki Zdrowotnej w Dąbrowie Tarnowskiej – woj. małopolskie,
8. Szpitala Specjalistycznego św. Zofii w Warszawie – woj. mazowieckie,
9. Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Lesznie - woj. wielkopolskie,
10. Świętokrzyskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w Kielcach – woj. świętokrzyskie,
11. SP Zakładu Opieki Zdrowotnej w Leżajsku – woj. podkarpackie,
12. SP Zakładu Opieki Zdrowotnej w Siemiatyczach – woj. podlaskie,
13. SP Powiatowego Szpitala im. W. Biegańskiego w Iławie – woj. warm.-mazurskie,
14. Woj. Stacji Pogotowia Ratunkowego w Szczecinie – woj. zachodniopomorskie.

Szczegółowe dane dotyczące procesu restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej w odniesieniu do poszczególnych województw prezentuje tabela nr 1

Wysokość zobowiązań zakładów opieki zdrowotnej objętych procesem restrukturyzacji finansowej wynosiła ogółem 4 035 mln zł, z czego:
446 zakładów opieki zdrowotnej zawarło ugody cywilnoprawne obejmujące zobowiązania na sumę 1,9 mld zł,
326 zakładów wykazało zobowiązania publicznoprawne na kwotę 1,3 mld zł podlegające umorzeniu lub spłacie, w tym z pożyczki Skarbu Państwa,
432 zakłady posiadały zobowiązania wynikające z indywidualnych roszczeń pracowników na

podstawie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw, na kwotę 763 mln zł, podlegające spłacie z pożyczki Skarbu Państwa.

Wykres 1
Zobowiązania objęte restrukturyzacją finansową




Źródło: dane Urzędów Wojewódzkich, Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego i Ministerstwa Zdrowia

Zakłady biorące udział w procesie restrukturyzacji, korzystają z następujących źródeł finansowania (z uwagi na ciągły przebieg procesu restrukturyzacji i bieżące zbieranie informacji, przedstawione dane nie obejmują wszystkich jednostek):
549 zakładów korzysta z pożyczki Skarbu Państwa na kwotę 1,6 mld zł,
151 zakładów korzysta z kredytów bankowych na kwotę 1,1 mld zł,
wobec 374 zakładów umorzone będą zobowiązania publicznoprawne na kwotę 540 mln zł,
213 zakładów zawarło ugodę restrukturyzacyjną polegającą min. na umorzeniu zobowiązań cywilnoprawnych na kwotę 222 mln zł,
wobec 59 zakładów opieki zdrowotnej zobowiązania cywilnoprawne przejmują organy założycielskie na kwotę 213 mln zł,
5 zakładów ubiega się o organizację emisji obligacji na kwotę 99 mln zł,
80 zakładów otrzymało dotację od jednostek samorządu terytorialnego na sumę 239 mln zł.


Wykres 2
Żródła pozyskania środków na restrukturyzację finansową



Źródło: dane z Urzędów Wojewódzki, Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego i Ministerstwa Zdrowia

Restrukturyzacja finansowa zakładów obejmuje znane na dzień 31 grudnia 2004 r. zobowiązania publicznoprawne, zobowiązania cywilnoprawne i indywidualne roszczenia pracowników wynikające z tzw. „ustawy 203” – powstałe w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. Wg interpretacji Ministra Polityki Społecznej „znane na dzień 31 grudnia 2004 r. zobowiązanie płatnika składek wobec ZUS należało uznać zobowiązania wynikające ze złożonych do tego dnia deklaracji rozliczeniowych”. Nie podlegały spłacie ze środków z pożyczki składki na ubezpieczenia społeczne, w części finansowanej przez pracodawcę, od wypłacanych obecnie należności pracowniczych z tytułu tzw. „ustawy 203, jako że powstały i są znane dopiero w chwili złożenia deklaracji rozliczeniowych (czyli w 2005 r.). Zakłady opieki zdrowotnej ubiegały się o umorzenie zobowiązań publicznoprawnych, rozłożenie na raty spłaty zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie emerytalne, składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonego, składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę oraz zawierały ugody restrukturyzacyjne z wierzycielami wierzytelności cywilnoprawnych. W przypadku roszczeń pracowniczych, zakłady zawierały ugody z pracownikami zakładu opieki zdrowotnej. Z danych pozyskanych z Urzędów Wojewódzkich i Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego wynika, że najwyższy poziom zobowiązań stanowiły zobowiązania cywilnoprawne blisko 2 mld zł.
Informacja o zobowiązaniach zakładów objętych procesem restrukturyzacji finansowej w podziale na organy restrukturyzacyjne:





Szczegółowe dane dotyczące wysokości pozyskanej pożyczki Skarbu Państwa w podziale na województwa przedstawia załącznik nr 2.

2. Do Ministerstwa Zdrowia wpłynęło 56 wniosków o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Wydano 56 postanowień o jego wszczęciu dla:
18 jednostek MON,
12 jednostek MSWiA,
3 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa,
20 szpitali klinicznych,
2 jednostek badawczo-rozwojowych,
1 jednostki podległej Ministrowi Zdrowia
20 zakładów, dla których organem restrukturyzacyjnym jest Minister Zdrowia, które mogły skorzystać z ustawy nie złożyło wniosków o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego,
wydano 48 decyzji o warunkach restrukturyzacji do dnia 7 kwietnia br.
wydano 1 decyzję o umorzeniu postępowania do dnia 7 kwietnia br.
zawieszono 8 postępowań restrukturyzacyjnych, w tym:
- 2 na mocy ustawy w związku ze złożeniem wniosku do sądu o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej,
- 4 na wniosek zakładu,
- 2 zawieszono z urzędu,
wydano 3 decyzje o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego dla:
1. Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1 w Lublinie,
2. 111 Szpitala Wojskowego z Przychodnią SP ZOZ w Poznaniu,
3. 107 Szpitala Wojskowego z Przychodnią SP ZOZ w Wałczu.

Zakłady biorące udział w procesie restrukturyzacji, dla których organem restrukturyzacyjnym jest Minister Zdrowia, korzystają z następujących źródeł finansowania (z uwagi na ciągły przebieg procesu restrukturyzacji i bieżące zbieranie informacji, przedstawione dane nie obejmują wszystkich jednostek):
43 zakłady opieki zdrowotnej zawarły ugody cywilnoprawne obejmujące zobowiązania na sumę 347 mln zł,
39 zakładów wykazało zobowiązania publicznoprawne na kwotę 172 mln zł podlegające umorzeniu lub spłacie, w tym z pożyczki Skarbu Państwa,
33 zakłady posiadały zobowiązania wynikające z indywidualnych roszczeń pracowników na podstawie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw, na kwotę 35 mln zł, podlegające spłacie z pożyczki Skarbu Państwa,
52 zakłady korzystają z pożyczki Skarbu Państwa na kwotę 230 mln zł,
2 zakłady korzystają z kredytów bankowych na kwotę 6 mln zł,
wobec 26 zakładów umorzone będą zobowiązania publicznoprawne na kwotę 42 mln zł,
17 zakładów zawarło ugodę restrukturyzacyjną polegającą min. na umorzeniu zobowiązań cywilnoprawnych na kwotę 26 mln zł,
wobec 8 zakładów opieki zdrowotnej zobowiązania cywilnoprawne przejmują organy założycielskie na kwotę 15 mln zł.

3. Z danych uzyskanych z Urzędów Wojewódzkich oraz Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego wynika, że:
do organów restrukturyzacyjnych (zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy) wpłynęło 516 wniosków o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego (liczba złożonych wniosków jest ostateczna, bowiem 22 sierpnia 2005 r. upłynął ustawowy termin na ich składanie),
wydano 509 postanowień o wszczęciu postępowania,
wydano 7 decyzji o odmowie wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego (z uwagi m.in. na złożenie wniosku przez zakłady będące w stanie likwidacji czy też nie uzyskanie pozytywnej opinii organu tworzącego dla projektu programu restrukturyzacji),
88 zakładów, dla których organem restrukturyzacyjnym jest wojewoda, które mogły skorzystać z ustawy nie złożyło wniosków o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego,
wydano 463 decyzje o warunkach restrukturyzacji do dnia 7 kwietnia br.
zawieszono 26 postępowań restrukturyzacyjnych, w tym:
- 25 na mocy ustawy w związku ze złożeniem wniosku do sądu o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej,
- 1 na wniosek zakładu,
wydano 19 decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego do dnia 7 kwietnia br.
wydano 11 decyzji o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego dla:
1. Szpitala Powiatowego im. dr T. Chałubińskiego w Zakopanem – woj. małopolskie,
2. SP Miejskiego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Bochni – woj. małopolskie,
3. Zespołu Opieki Zdrowotnej w Dąbrowie Tarnowskiej – woj. małopolskie,
4. Szpitala Specjalistycznego św. Zofii w Warszawie – woj. mazowieckie,
5. Wojewódzkiego Spec. Szpitala im. dr Wł. Biegańskiego w Łodzi – woj. łódzkie
6. Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Lesznie - woj. wielkopolskie,
7. Świętokrzyskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w Kielcach – woj. świętokrzyskie,
8. SP Zakładu Opieki Zdrowotnej w Leżajsku – woj. podkarpackie,
9. SP Zakładu Opieki Zdrowotnej w Siemiatyczach – woj. podlaskie,
10. SP Powiatowego Szpitala im. W. Biegańskiego w Iławie – woj. warm.-mazurskie,
11. Woj. Stacji Pogotowia Ratunkowego w Szczecinie– woj. zachodniopomorskie.

Zakłady opieki zdrowotnej uczestniczące w procesie restrukturyzacji finansowej, dla których organem restrukturyzacyjnym jest wojewoda, korzystają z następujących źródeł finansowania:
403 zakłady opieki zdrowotnej zawarły ugody cywilnoprawne obejmujące zobowiązania na sumę 1,6 mld zł,
287 zakładów wykazało zobowiązania publicznoprawne na kwotę 1,1 mld zł podlegające umorzeniu lub spłacie, w tym z pożyczki Skarbu Państwa,
399 zakładów posiadało zobowiązania wynikające z indywidualnych roszczeń pracowników na podstawie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw, na kwotę 729 mln zł, podlegające spłacie z pożyczki Skarbu Państwa,
497 zakładów (97,4% zakładów biorących udział w procesie restrukturyzacji finansowej) korzysta z pożyczki Skarbu Państwa na kwotę 1,4 mld zł,
149 zakładów korzysta z kredytów bankowych na kwotę 1 mld zł,
wobec 348 zakładów będą umorzone zobowiązania publicznoprawne na kwotę 500 mln zł,
196 zakładów zawarło ugodę restrukturyzacyjną polegającą m.in. na umorzeniu zobowiązań cywilnoprawnych na kwotę 195 mln zł,
wobec 51 zakładów opieki zdrowotnej zobowiązania cywilnoprawne przejmują organy założycielskie na kwotę 199 mln zł,
5 zakładów ubiega się o organizację emisji obligacji na kwotę 99 mln zł,
80 zakładów otrzymało dotację od jednostek samorządu terytorialnego na sumę 239 mln zł.


Szczegółowe dane dotyczące źródeł finansowania zadłużenia w ramach procesu restrukturyzacji finansowej, w podziale na województwa zawiera załącznik nr 2 i 3.



III. Informacja z zakresu monitorowania regulowania zobowiązań wobec pracowników wynikających z tzw. „ustawy 203”


Analiza danych uzyskanych z Urzędów Wojewódzkich oraz Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego na dzień 1 marca 2006 r. dowiodła, że:

109 zakładów opieki zdrowotnej, dla których organem restrukturyzacyjnym są wojewodowie nie zaspokoiło roszczeń pracowniczych z lat 2001- 2004 wynikających z niezrealizowania przez sp zoz tzw. „ustawy 203” na kwotę 55 mln zł.
roszczenia pracownicze z tytułu tzw. ustawy 203 wg stanu na dzień 1 marca 2006 r. zostały zaspokojone w 93%.


Wykres 3
Nieuregulowane zobowiązania z tytułu "ustawy 203" wg stanu na dzień 1.03.2006 r.



Źródło: dane z Urzędów Wojewódzkich i Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego

Do głównych przyczyn nieuregulowania zobowiązań należą min:

1) toczące się sprawy sądowe (zakłady mają zabezpieczone środki na zaspokojenie roszczeń, będą one wypłacone po wydaniu wyroków przez sądy),
2) uznane roszczenia osób nieżyjących, brak ustanowionych spadkobierców,
3) przyczyny formalne (np. niepodjęcie należności przez osoby zwolnione lub znajdujące się poza krajem, problemy w ustaleniu miejsca zamieszkania),
- 183 zakładom pozostają do uregulowania ze środków własnych zobowiązania w wysokości 76 mln zł, z tytułu odsetek od roszczeń pracowniczych z lat 2001-2004 wynikających z niezrealizowania przez sp zoz tzw. „ustawy 203” (pożyczkę skarbu państwa można było przeznaczyć na uregulowanie tylko należności głównych),
- dla 240 zakładów pozostają do uregulowania zobowiązania w wysokości 81 mln zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne płatne przez płatnika składek powstałe w związku z uregulowaniem w 2005 r. zobowiązań za lata 2001-2004 z tytułu tzw. „ustawy 203” (przewidziane do spłaty w nowelizacji ustawy).

Dane dotyczące wykorzystania pożyczki po aneksowaniu umów z BGK oraz informacja o zobowiązaniach publicznoprawnych wynikających z tzw. „ustawy 203” w podziale na województwa zawiera załącznik nr 4

Wykres 4
Realizacja roszczeń pracowniczych z tytułu tzw. "ustawy 203"
wg stanu na dzień 1.03.2006 r.




Źródło: dane Urzędów Wojewódzkich i Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego



IV. Przyczyny nie przystąpienia zakładów opieki zdrowotnej do restrukturyzacji finansowej


108 zakładów opieki zdrowotnej, które mogły skorzystać z ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej (…) nie złożyło wniosków o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. O nie przystąpieniu do restrukturyzacji finansowej zadecydowały przesłanki prawne i ekonomiczne. Do najważniejszych z nich należą:

Przesłanki prawne
1. Zmiana formy organizacyjno-prawnej zakładu – przekształcenie wydzielonej części zoz w niepubliczny zakład opieki zdrowotnej z kapitałem jednostki samorządu terytorialnego.
2. Likwidacja zakładu i utworzenie na bazie zlikwidowanej jednostki niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej z kapitałem jst.
3. Likwidacja zakładu.
4. Negatywna opinia organu tworzącego zakład do projektu programu restrukturyzacyjnego.
5. Brak zgody organu tworzącego.
6. Rozpoczęcie działalności zakładu po roku 2004, tj. po terminie, w którym zobowiązania podlegały restrukturyzacji.
7. Nie spełnienie wymogów wynikających z ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej (…) – zatrudnienie w zakładzie nie przekraczało 50 osób.


Przesłanki ekonomiczne
1. Dobra sytuacja ekonomiczna zakładu.
2. Efektywna restrukturyzacja zakładu w latach 2000-2004.
3. Obawy przed wzrostem zadłużenia w związku z zaciągnięciem pożyczki z budżetu państwa.
4. Wysokość zobowiązań nie przekraczająca zdolności płatniczych zakładu.
5. Obawy przed brakiem możliwości wydatkowania pożyczki z budżetu państwa.
6. Systematyczne realizowanie zobowiązań z tytułu tzw. ustawy 203 na podstawie zawartych porozumień.
7. Wysokie zobowiązania wobec pracowników z tytułu podwyżki „203”, trzynastek oraz niewypłaconych wynagrodzeń w latach 2002-2003, objęte postępowaniem egzekucyjnym, które nie podlegają zawieszeniu.
8. Brak wsparcia i pomocy finansowej ze strony organu założycielskiego z uwagi na spłacanie przez jst poręczenia bankowego wcześniej zaciągniętego kredytu przez zakład.




V. Informacja z Banku Gospodarstwa Krajowego


Z informacji uzyskanej z Banku Gospodarstwa Krajowego wynika, że do dnia 31 marca 2006 r. do BGK wpłynęło:
552 wnioski o pożyczkę na łączną kwotę ok. 1,6 mld zł, (podpisano 551 umów o pożyczkę na łączną kwotę 1,6 mld zł, uruchomiono środki w wysokości 1,5 mld zł),
do dnia 31.03.2006 r. zawarto 101 aneksów zmniejszających pierwotne kwoty pożyczek na kwotę 34 mln zł,
15 wniosków o organizację emisji obligacji na kwotę ok. 218 mln zł, z czego:
- 10 zakładów wycofało się z emisji obligacji,
- wydano 2 decyzje negatywne,
z rozpatrywanych 3 wniosków na kwotę 43,5 mln zł dotychczas:
- wydano 2 decyzje pozytywne warunkowo,
- 1 wniosek jest w trakcie rozpatrywania.

Wykres 5
Stan realizacji pożyczek Skarbu Państwa dla sp zoz



Źródło: dane z Banku Gospodarstwa Krajowego
Zakłady opieki zdrowotnej występują do Banku Gospodarstwa Krajowego o aneksowanie umów zmniejszających pierwotne kwoty pożyczek. Do głównych przyczyn aneksowania umów o pożyczkę należą, m.in.:
1) interpetacja przepisów przez Ministra Polityki Społecznej zawężająca zakres zobowiązań publicznoprawnych, na które można przeznaczyć środki z pożyczki,
2) niemożność refinansowania z pożyczki zobowiązań uregulowanych przez zakład przed złożeniem wniosku o pożyczkę.




VI. Dotacja


Drugim mechanizmem wspierającym działania restrukturyzacyjne jest umożliwienie uzyskania dotacji na mocy art. 40 ustawy przez zakłady opieki zdrowotnej, które w dniu złożenia wniosku o dotację nie posiadały zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004 roku oraz nie podlegających restrukturyzacji finansowej. Dotacja służyła wsparciu działań polegających na:
- restrukturyzacji zatrudnienia,
- zmianach w strukturze organizacyjnej zakładu,
- innych działaniach mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej zakładu, bądź jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych.


Na ten cel w ustawie budżetowej na rok 2005 zostały zaplanowane środki w wysokości 100 mln zł. Minister Finansów, na wniosek Ministra Zdrowia, po pozytywnym zaopiniowaniu przez Komisję Finansów Publicznych Sejmu RP, zwiększył dotację o kolejne 100 070 tys. zł. Łączna kwota przeznaczona na wsparcie działań restrukturyzacyjnych dla niezadłużonych zakładów opieki zdrowotnej wynosi więc 200 070 tys. zł. Szczegółowe warunki i kryteria ubiegania się o dotacje zostały określone przez Ministra Zdrowia.
Do dnia 21 lipca 2005 r. (ustawowy ostateczny termin składania wniosków o dotację) złożono:
- 318 wniosków o dotację na łączną kwotę 626,9 mln zł,
- 15 wniosków odrzucono z przyczyn formalnych,
- dla 303 zakładów opieki zdrowotnej Kierownictwo Ministerstwa Zdrowia zaakceptowało propozycje podziału dotacji na łączną kwotę 200 mln zł.

Ministerstwo Zdrowia wysłało do wszystkich jednostek umowy o dotację w celu ich podpisania
- wszystkie zakłady odesłały zwrotnie podpisane umowy. Część zakładów wystąpiła o aneksy do umów. Warunkiem przekazania środków w ramach dotacji jest przedłożenie przez zakład faktur dotyczących zakwalifikowanych zadań. Do dnia 30 grudnia 2005 r. przekazano do zakładów opieki zdrowotnej 145 741 080 zł. Wykorzystanie środków z uwzględnieniem środków niewygasających wynosi 95,95%.

Ponadto informujemy, że przeniesienie środków na wydatki niewygasające z upływem roku budżetowego 2005 zgłosiło 96 zakładów na kwotę 46 221 219 zł.
Szczegółowe informacje na temat złożonych wniosków, podziału dotacji oraz wydatków niewygasających przedstawiają załączniki nr 5 i 6.



VII. Informacja o zadłużeniu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej – stan na dzień 31 grudnia 2005 r.

Ministerstwo Zdrowia analizuje poziom zadłużenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej na podstawie danych uzyskiwanych od Wojewodów, uczelni medycznych, MON, MSWiA i jednostek nadzorowanych przez Ministra Zdrowia. Najbardziej aktualne informacje dotyczą stanu na 31 grudnia 2005 r., jednak dane te mogą ulec zmianie, gdyż ustawowy termin zamykania ksiąg rachunkowych przypada na koniec marca br. Łączna wartość zobowiązań wymagalnych w kraju wyniosła w końcu grudnia 2005 r. 5 027,0 mln zł. Nastąpił spadek wartości zobowiązań w porównaniu do poprzedniego kwartału (o 17,4%), kiedy wartość zobowiązań wymagalnych wyniosła 6 086,7 mln zł.
Z łącznej kwoty zadłużenia spzoz w wysokości 5 027,0 mln zł (wg stanu na dzień 31 grudnia 2005 r.) największe zobowiązania dotyczą:

zobowiązań publicznoprawnych – 2 104,7 mln zł,
zobowiązań wobec dostawców leków i materiałów medycznych – 983,8 mln zł,
zobowiązań z tytułu zakupu usług obcych – 429,4 mln zł.
zobowiązań wobec pracowników – 395,4 mln zł.

Na spadek wartości zobowiązań wymagalnych w porównaniu do III kwartału ub.r. największy wpływ miał spadek zobowiązań wobec pracowników z tytułu „ustawy 203” o 260,9 mln zł (o 61,5%) oraz wobec dostawców leków i materiałów medycznych, gdzie odnotowano obniżenie o 256,9 mln zł. Spadek poziomu zobowiązań wobec pracowników wynika z zaciągniętej przez zakłady, na mocy ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zoz, pożyczki która w pierwszej kolejności powinna zaspokoić roszczenia pracowników z tytułu „ustawy 203”. Ponadto zanotowano duży spadek zobowiązań publicznoprawnych - o 250,8 mln zł.
Największe zadłużenie publicznych zakładów opieki zdrowotnej występuje w województwach:

dolnośląskim (1 099,3 mln zł),
łódzkim (549,9 mln zł)
mazowieckim (540,9 mln zł)
pomorskim (511,9 mln zł).

Najmniej zadłużone są spzoz-y w województwach: opolskim (49,8 mln zł), podkarpackim (51,9 mln zł) oraz warmińsko-mazurskim (57,6 mln zł), ale należy zwrócić uwagę, że w tych województwach znajduje się mniejsza liczba szpitali.

Na przestrzeni IV kwartału ubiegłego roku zobowiązania wymagalne uległy obniżeniu we wszystkich województwach. Dynamikę zmian zobowiązań w ostatnim kwartale 2005 r. przedstawia załącznik 7 a strukturę załączniki nr 8 i 9..

Analizując dynamikę zadłużenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w latach 2003-2005 (wykres 7) zauważamy, że największy przyrost zadłużenia miał miejsce w pierwszej połowie 2004 r., zobowiązania wymagalne wzrosły w tym okresie o ponad 1 mld zł. W drugiej połowie 2004 r. oraz w I kw. 2005 r. nastąpiło wyhamowanie tempa wzrostu zadłużenia, natomiast w drugiej połowie 2005 r. zobowiązania wymagalne spadły o ponad 1 mld zł

Wykres 6
Zadłużenie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej
w II półroczu 2005 r. wg organów nadzorujących.




Źródło: dane ankietowe uzyskane z urzędów wojewódzkich, uczelni medycznych i spzoz nadzorowanych przez MZ.

Wykres 7
Poziom i dynamika zadłużenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w latach 2003-2005*



(*) Z uwagi na ustawowy termin zamykania ksiąg rachunkowych roku 2005 - do końca marca br.- dane z końca 2005 r. mogą ulec zmianie.



VIII. Przyczyny zadłużenia sp zoz


Wśród głównych przyczyn historycznych trudnej ekonomicznie sytuacji zakładów opieki zdrowotnej należy wymienić:

Brak instrumentarium do efektywnego zarządzania strukturą świadczeniodawców. Niewłaściwa lokalizacja terytorialna, nadmierna koncentracja, brak powiązania struktur z obszarem występowania określonych potrzeb zdrowotnych, a także rozproszenie nadzoru pomiędzy różne podmioty tworzące sp zoz poważnie utrudnia w skali kraju organizację i funkcjonowanie publicznej ochrony zdrowia. Bez wątpienia na brak odważnych decyzji w zakresie przekształceń czy likwidacji zakładów wpływają również czynniki polityczne i ludzkie, takie jak nacisk społeczny, czy wpływ określonych grup interesów lokalnych.

Brak efektywnego nadzoru właścicielskiego ze strony podmiotów, które utworzyły samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, skutecznych mechanizmów zarządzania wprowadzanych w zakładach oraz brak faktycznej odpowiedzialności zakładów i ich organów założycielskich za powstanie zobowiązań. Jednostki samorządu terytorialnego będące organami założycielskimi zaniedbywały podejmowanie działań dyscyplinujących kierownictwa zakładów opieki zdrowotnej do poprawy efektywności gospodarowania. Ponadto spore niedostatki występują w zakresie kompetencji menedżerskich osób kierujących działalnością zakładów.

Zmniejszanie ilości i cen świadczeń kontraktowanych przez kasy chorych, które prowadziły konsekwentną politykę finansową nastawioną na ograniczanie wydatków, zgodnie z zasadą samofinansowania ubezpieczenia zdrowotnego, realizowaną poprzez równoważenie kosztów z przychodami i zaciąganiem zobowiązań wobec świadczeniodawców w granicach planów finansowych kas chorych. Powodowało to narastanie zobowiązań ogółem w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, które świadcząc usługi medyczne nie otrzymywały zwrotu kosztów odpowiadających ilości i jakości wykonywanych usług.

Niejednolite, zmienne zasady kontraktowania i rozliczania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, limitowanie liczby świadczeń zdrowotnych wielkością kontraktu oraz brak zapłaty za „nadwykonania”. Brak stabilności finansowej funkcjonujących jednostek wynika po części z dokonanej w okresie reform prywatyzacji najbardziej dochodowych świadczeń (podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoria, laboratoria diagnostyczne).

Problemy związane z kontraktowaniem świadczeń i alokacją środków na poszczególne regiony. Przede wszystkim odnosiło się to do zróżnicowania ceny podstawowej jednostki rozliczeniowej (punktu) stosowanej w kontraktowaniu świadczeń szpitalnych w poszczególnych oddziałach wojewódzkich Funduszu. Ponadto, często ceny proponowane przez Fundusz były nieadekwatne w stosunku do rzeczywistych kosztów realizacji poszczególnych świadczeń. Istotnym czynnikiem wpływającym na zadłużanie się jednostek opieki zdrowotnej była także przyjęta alokacja środków pomiędzy poszczególne oddziały wojewódzkie NFZ, nie uwzględniająca w pełni przepływu pacjentów do zakładów opieki zdrowotnej położonych poza granicami województwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pacjentów.

Obciążenia z tytułu podatku od nieruchomości, który do 2002 r. liczony był według najwyższej stawki tak, jak dla działalności gospodarczej oraz brak możliwości odliczania podatku VAT.

Nieefektywnie wykorzystywanie łóżek szpitalnych, m.in. z powodu ich nadmiaru oraz braku racjonalnie prowadzonej restrukturyzacji, nieprzystosowania organizacyjnego sp zoz do zmieniających się warunków ekonomicznych, społeczno-demograficznych i epidemiologicznych.

Regulacje prawne, które nie wymuszały na organach założycielskich decyzji racjonalizujących sieć szpitali. Nie korzystano z możliwości zmiany formy organizacyjno - prawnej i przekształcenia zadłużonego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w zakład budżetowy, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zawierania kontraktów przez ten zakład z płatnikiem w ramach systemu ubezpieczenia zdrowotnego. Prowadziło to do sytuacji, w której jednostki generowały ogromne zadłużenie a ich organy założycielskie nie podejmowały decyzji o likwidacji.

Narastający od 2001 r. poziom zobowiązań stał się przyczyną dynamicznego rozwoju wtórnego obrotu wierzytelnościami ochrony zdrowia realizowanej przez podmioty prywatne specjalizujące się w skupie zobowiązań, szczególnie jednostek ze sfery finansów publicznych. Praktyka ta, jak potwierdziła NIK generowała w dłuższej perspektywie dodatkowe koszty finansowe w formie odsetek od przejętych zobowiązań, a oferowana przez firmy „pomoc” nabierała pejoratywnego znaczenia, prowadząc publiczne zakłady opieki zdrowotnej do pogłębiającej się zapaści finansowej.

Przyczyny zadłużenia sp zoz opracowano m.in. w oparciu o informacje o wynikach kontroli sp zoz, przygotowane przez Najwyższą Izbę Kontroli w latach 2003-2004.

Szczegółowe informacje o przyczynach zadłużenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej opracowane zostały przez Departament Budżetu, Finansów i Inwestycji w materiale pt. „Zadłużenie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej”, skierowanym na Sejmową Komisję Zdrowia w dniu 21 marca 2006 r. przy piśmie o znaku MZ-BFA-070-1256-7/KŁ/05



IX. Wnioski


1. Nastąpił spadek zadłużenia zakładów opieki zdrowotnej w końcu grudnia 2005 r. w porównaniu do wysokości zadłużenia z III kwartału ubr. o 17,4%. W drugiej połowie 2005 r. zobowiązania wymagalne zmniejszyły się o ponad 1 mld zł.

2. Zostały zaspokojone indywidualne roszczenia pracownicze wynikające z art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2, z późn. zm.). Wg stanu na dzień 1 marca 2006 r. zaspokojono roszczenia pracownicze w 93%. Wypłata pozostałej sumy zobowiązań nie została zrealizowana z powodu braku możliwości kontaktu zakładów z byłymi pracownikami.

3. Ustawa spowodowała, że zakłady podjęły działania wpływające na poprawę sytuacji finansowej zakładów. Jednostki realizują programy restrukturyzacyjne, zatwierdzone przez organy restrukturyzacyjne, jednakże ustawa nie określiła narzędzi dla tych organów do przeprowadzania kontroli realizacji programów naprawczych zakładów.

4. Do dnia 7 kwietnia 2006 r. postępowanie restrukturyzacyjne zakończono w 14 zakładach opieki zdrowotnej. Zadłużenie tych zakładów stanowi 1,12 % zadłużenia ogółem, objętego postępowaniem restrukturyzacyjnym.

5. Do dnia 31 marca 2006 r. Bank Gospodarstwa Krajowego podpisał 551 umów o pożyczkę Skarbu Państwa na łączną kwotę 1,6 mld zł.

6. Dotacja przyznana zakładom opieki zdrowotnej na poprawę infrastruktury zakładów i podniesienie poziomu jakości świadczeń zdrowotnych wykorzystana została z uwzględnieniem środków niewygasających w 95,95%.

7. Projekt nowelizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej został przekazany do Sejmu w dniu 12 kwietnia br. (Druk Sejmowy 498).



Załączniki

Tabela 1 - Dane dotyczące procesu restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej

Tabela 2 - Informacja o zobowiązaniach obiętych procesach restrukturyzacji finansowej i wysokość pożyczki w oparciu o umowy BGK

Tabela 3 - Dodatkowe działania podjęte przez zakłady opieki zdrowotnej w procesie restrukturyzacji finansowej

Tabela 4 - Wykorzystanie pożyczki budżetu państwa po aneksowaniu umów BGK i informacja o zobowiazaniach publicznoprawnych powstałych po uregulowaniu zobowiązań z tytułu tzw. ustawy 203

Tabela 5 - Zbiorcze zestawienie podziału dotacji

Tabela 6 - Kwoty zgłoszone jako wydatki niewygasające z upływem roku budżetowego 2005

Tabela 7 - Zobowiązania wymagalne samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w podziale na województwa.

Tabela 8 - Struktura zozobowiązań samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej wg. stanu na dzień 31 grudnia 2005 r.

Tabela 9 - Struktura zobowiązań samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej wg stanu na dzień 30 wrześńia 2005 r.




Załączniki do dokumentu : info_restruk_29052006_calosc.pdf


Wersja do drukuPowrót


Data publikacji:
       2006-05-30
Opublikowany przez: Małgorzata Woźniak-Juhre

Statystyka strony: 19672 wizyt

 
2001-2019 © by Ministerstwo Zdrowia.